Poffertjes met boekweitmeel
Ingrediënten
Bereiding
- Los de gist met de suiker op in 100 ml lauwe melk en laat 5 minuten staan tot het schuimt.
- Meng in een kom beide meelsoorten en het zout. Voeg het ei en de gistmelk toe en daarna beetje bij beetje de rest van de melk, al kloppend, tot je een glad en vrij dun beslag hebt.
- Dek af met een theedoek en laat 1 uur rijzen op een warme plek: er moeten kleine belletjes op het beslag staan.
- Roer het beslag voorzichtig door en giet het in een knijpfles (of een spuitzak).
- Verhit de poffertjespan op middelhoog vuur en vet elk kuiltje in met een kwastje en wat gesmolten roomboter. Vul de kuiltjes voor driekwart.
- Zodra de onderkant goudbruin is en de bovenkant begint te drogen (ongeveer 1 minuut), keer je elk poffertje met een houten prikker of vork. Bak nog 30 seconden tot 1 minuut.
- Serveer meteen op een bord met een klontje roomboter en veel poedersuiker. Herhaal met de rest van het beslag.
Notities
Klein, luchtig, mooi bol en gloeiend heet met een klontje roomboter dat smelt onder een berg poedersuiker: poffertjes blijven het lekkerste van de kermis. Met dit poffertjes recept bak je ze gewoon thuis, net zo goed als bij de poffertjeskraam. We gebruiken het echte beslag met gist en boekweitmeel, de gietijzeren pan, en geven alle tips om ze ook zonder poffertjespan te laten lukken.
Poffertjes, een echt Hollandse lekkernij
Poffertjes bestaan al eeuwen. Volgens de overlevering begonnen ze als een soort hostie van boekweitmeel, een goedkoop graan dat goed groeide op de arme zandgronden. Langzaam werden ze een echte Hollandse lekkernij. In de negentiende eeuw stond er op elke kermis een poffertjeskraam, vaak gerund door families die het vak van generatie op generatie doorgaven. De naam komt waarschijnlijk van poffen, omdat het gistbeslag tijdens het bakken een beetje opbolt.
Poffertjes op de kermis en thuis
Poffertjes horen bij de kermis, de kerstmarkt en de zondagmiddag thuis. Kinderen zijn er dol op, en het is een feestelijk hapje voor een verjaardag of een middagje met vrienden. Ze lijken een beetje op Deense æbleskiver, maar dat zijn helemaal ronde bollen met opgeklopt eiwit, terwijl poffertjes van onderen plat blijven en van boven bol, met een gistbeslag dat naar boekweit smaakt.
Poffertjes maken
Zo ga je poffertjes maken in drie stappen. Eerst maak je een melkbeslag met gist en twee soorten meel. Daarna laat je het een uur rijzen tot het licht en luchtig is. Tot slot bak je de poffertjes in een paar minuten in een goed ingevette poffertjespan en keer je ze met een prikker. Na twee of drie rondes heb je de slag te pakken, en dan gaat het razendsnel: een pan met 25 kuiltjes is in drie minuten gevuld en weer leeg.
Poffertjesbeslag met gist, niet met zuurdesem
Je leest soms over poffertjesbeslag met zuurdesem, maar het traditionele recept gebruikt geen zuurdesem: het rijst met gist, vers of gedroogd. Dat geeft poffertjes hun luchtige binnenkant en lichte briochesmaak, heel anders dan pannenkoekjes met bakpoeder. Los de gist op in lauwe melk (nooit heet, boven 40 °C gaat de gist dood) en laat het beslag afgedekt een uur rijzen. Heb je haast, dan is 30 minuten genoeg, maar dan worden ze iets minder luchtig.
Boekweitmeel in poffertjes
Het geheim van de echte smaak is boekweitmeel. Je gebruikt het half om half met tarwebloem: de tarwe maakt ze zacht, de boekweit geeft een licht nootachtige smaak en een mooie goudbruine kleur. Ook de bekende poffertjesmixen uit de supermarkt bevatten vaak boekweit. Heb je geen boekweitmeel, dan lukt het recept ook met 250 g tarwebloem, maar dan missen ze een beetje karakter.
De poffertjespan
Een poffertjespan is een pan van gietijzer of aluminium met ondiepe kuiltjes van 4 tot 5 cm. Gietijzer is ideaal, omdat het de warmte gelijkmatig vasthoudt en mooi kleurt. Brand een nieuwe gietijzeren pan eerst in: vet hem in met boter of olie, verhit hem een paar minuten leeg en veeg hem schoon. Was hem daarna alleen met heet water, zonder afwasmiddel, zodat hij niet gaat plakken.
Poffertjes zonder poffertjespan
Geen speciale pan? Je kunt ook poffertjes zonder poffertjespan bakken. Een mini-blinipan werkt heel goed. Een takoyakipan of æbleskiverpan kan ook, als je de kuiltjes maar half vult zodat ze plat blijven. En in een gewone koekenpan met antiaanbaklaag schep je kleine lepeltjes beslag ruim uit elkaar: je krijgt dan ronde mini-pannenkoekjes, minder bol maar net zo lekker.
Poffertjes bakken met een knijpfles
Om 25 kuiltjes in een paar tellen te vullen, is een knijpfles voor poffertjesbeslag onmisbaar. Daarmee doseer je elk kuiltje netjes zonder te knoeien. Een spuitzak, een schone plastic fles met een gaatje in de dop of een theelepel werken ook. Om de poffertjes te keren gebruik je, net als op de kermis, een houten prikker of een vorkje.
Poffertjes serveren
Klassiek serveer je poffertjes met een klontje roomboter en poedersuiker. De boter smelt en vormt met de suiker een zacht laagje. Op de kermis krijg je ze per 10, 15 of 20 in een kartonnen bakje met een houten vorkje. Thuis kun je variëren met stroop, Nutella, verse aardbeien met slagroom of ahornsiroop. Met dezelfde stroop maak je ook stroopwafels zelf.
Specerijen in poffertjes
In het originele recept zitten geen specerijen, maar wat specerijen voor poffertjes geven in de winter een feestelijke smaak. Een snufje Ceylon-kaneel door de poedersuiker, een vleugje geraspte nootmuskaat in het beslag of zelfgemaakte vanillepoedersuiker (poedersuiker gemalen met een gedroogd vanillestokje) doen denken aan sinterklaas en kerst. Meer ideeën vind je in onze specerijengids.
Poffertjes in de Thermomix
Voor poffertjes in de Thermomix doe je de melk, gist en suiker in de mengbeker en verwarm je 2 minuten op 37 °C, snelheid 2. Voeg het meel, het ei en het zout toe en meng 30 seconden op snelheid 5. Laat het beslag een uur rijzen in de gesloten mengbeker en giet het daarna in de knijpfles. Bakken doe je gewoon in de pan.
Onze tips voor de lekkerste poffertjes
Verwarm de pan goed voor de eerste ronde, op middelhoog vuur en niet heter: is hij te heet, dan verbrandt de onderkant voordat de binnenkant gaar is. Vet de kuiltjes om de twee rondes opnieuw in. Vul de kuiltjes niet tot de rand, anders lopen de poffertjes over en plakken ze aan elkaar. Keer ze zodra de bovenkant niet meer glimt. En eet ze meteen: een poffertje is het lekkerst vers uit de pan.
Veelgestelde vragen over poffertjes
Kun je het beslag van tevoren maken?
Ja. Na het rijzen blijft het beslag tot 12 uur goed in de koelkast, afgedekt. Roer het door en laat het 20 minuten op kamertemperatuur komen voor het bakken.
Kun je poffertjes invriezen?
Ja, gebakken en afgekoeld, eerst los op een bakplaat en daarna in een zakje. Warm ze een paar minuten op in de oven op 180 °C of in een droge koekenpan.
Kun je glutenvrije poffertjes maken?
Ja. Boekweit bevat geen gluten: vervang de tarwebloem door rijstmeel of bak ze met alleen boekweitmeel. Ze worden iets steviger, maar heel smaakvol.
Wat is het verschil tussen poffertjes en pannenkoekjes?
Amerikaanse pancakes rijzen met bakpoeder en zijn groot. Poffertjes zijn piepklein, rijzen met gist, bevatten vaak boekweit en worden in een pan met kuiltjes gebakken, waardoor ze bol worden.
