Kanelbullar (Zweedse kaneelbroodjes)
Ingrediënten
Bereiding
- Maak het deeg: los de gist op in de lauwe melk. Voeg de suiker, het zout en de kardemom toe, en daarna beetje bij beetje de bloem. Kneed 5 minuten, voeg de zachte boter in stukjes toe en kneed nog 8 tot 10 minuten, tot het deeg glad en soepel is en loslaat van de kom.
- Dek af met een theedoek en laat 1 uur rijzen op een warme plek, tot het deeg in volume verdubbeld is.
- Maak de vulling: meng de heel zachte boter, de basterdsuiker en de kaneel tot een gladde crème.
- Rol het deeg op een met bloem bestoven werkvlak uit tot een rechthoek van ongeveer 30 × 50 cm. Smeer de vulling over het hele oppervlak en vouw het deeg in de lengte in drieën, als een brief, zodat je een strook van ongeveer 10 × 50 cm krijgt.
- Snijd de strook in 20 linten van ongeveer 2,5 cm breed. Draai elk lint om zichzelf, wikkel het twee keer om twee vingers en stop het uiteinde in het midden, zodat er een knoop ontstaat. Leg de knopen op twee bakplaten met bakpapier.
- Dek af en laat nog 45 minuten rijzen. Verwarm de oven voor op 220 °C (hetelucht 200 °C).
- Bestrijk de broodjes met losgeklopt ei, bestrooi ze met parelsuiker en bak ze plaat voor plaat 10 tot 12 minuten, tot ze goudbruin zijn. Laat ze afkoelen op een rooster onder een theedoek, zodat ze zacht blijven.
Notities
Luchtig deeg, de geur van kardemom, een smeuïge kaneelvulling en knapperige suiker erop: de kanelbulle is de lievelingstraktatie van de Zweden. Deze Zweedse kaneelbroodjes worden als knoop of als slakje gevormd en horen bij elke koffiepauze. In dit kanelbullar recept laten we je stap voor stap zien hoe je een echt luchtig deeg maakt, hoe je de traditionele knopen vormt en hoe je ze bewaart.
De kanelbulle, een broodje met kaneel en kardemom
In het Zweeds betekent kanel “kaneel” en bulle “broodje”; het meervoud is kanelbullar. Het is een broodje met kaneel en kardemom: de kardemom geeft het deeg zijn geur, de kaneel zit in de botervulling. Kanelbullar verschenen in Zweden in de jaren twintig, toen boter, suiker en witte bloem betaalbaarder werden. Vandaag vind je ze overal: bij de bakker, in cafés, bij tankstations en in elke keuken. Ze hebben zelfs hun eigen nationale dag, Kanelbullens dag, elk jaar op 4 oktober.
Een recept voor luchtige kanelbullar
Het geheim van luchtige kanelbullar zit in drie dingen. Kneed eerst lang: het deeg moet glad en elastisch worden, dat geeft het zijn zachte kruim. Respecteer daarna de twee rijstijden: 1 uur voor het deeg, dan 45 minuten voor de gevormde broodjes. Bak ze ten slotte kort in een hete oven: 10 tot 12 minuten is genoeg. Te lang gebakken worden ze droog. Leg direct na het bakken een theedoek over de kanelbullar: de stoom houdt ze zacht.
Een makkelijk Scandinavisch broodrecept
Ben je nieuw in het bakken met gist? Kanelbullar zijn een uitstekend makkelijk Scandinavisch broodjesrecept. Het deeg bevat geen eieren en niets ingewikkelds: melk, gist, boter, suiker, bloem en kardemom. Je kneedt het met de hand of met de keukenmachine. Alleen het vormen vraagt wat aandacht. Zie je op tegen de knopen, maak dan slakjes: rol het gevulde deeg op, snijd het in plakken van 3 cm en leg die in papieren vormpjes, zoals in Zweden vaak gebeurt.
Hoe vlecht je kanelbullar: knopen vormen
Vraag je je af hoe je kanelbullar in een knoop vormt? Dat gaat in drie stappen. Rol het deeg uit, besmeer het met kaneelboter en vouw het in drieën als een brief. Snijd die dikke strook in linten van 2,5 cm. Neem een lint, draai het zodat de vulling zichtbaar wordt, wikkel het twee keer om twee vingers en stop het uiteinde van onderen in het midden. De eerste knopen worden misschien niet perfect, maar ze zijn heerlijk, en het rijzen en bakken maken veel goed.
Zweedse of Amerikaanse cinnamon rolls: wat is het verschil?
Er wordt vaak gesproken over Zweedse cinnamon rolls, maar de kanelbulle lijkt weinig op de Amerikaanse cinnamon roll. De cinnamon roll is een grote rol die dicht op elkaar in een schaal wordt gebakken en bedekt met een glazuur van roomkaas of poedersuiker. De kanelbulle is kleiner, minder zoet en heeft geen glazuur: alleen ei en parelsuiker. Bovenal bevat het deeg kardemom, wat de cinnamon roll niet heeft. En vergeleken met zijn Finse neef, de korvapuusti, valt de kanelbulle vooral op door zijn vorm: een knoop of slakje in Zweden, een platgedrukt “oortje” in Finland.
De specerijen van het Zweedse broodje
De specerijen van het Zweedse kaneelbroodje zijn een onafscheidelijk duo: kardemom en kaneel. Zweden is een van de grootste kardemomverbruikers van Europa, en bijna al het gebak bevat het. Lees alles over deze specerij, de soorten en de gezondheidsvoordelen in ons artikel over kardemom. In de vulling geeft ceylonkaneel een zachte, verfijnde smaak, cassiakaneel een krachtiger aroma: kies naar smaak met ons artikel over kaneel.
Gemalen kardemom in briochedeeg
Gemalen kardemom in het deeg maakt het verschil tussen een kanelbulle en een gewoon kaneelbroodje. Het frisse, citroenachtige en licht kamferachtige aroma verspreidt zich door het hele kruim. Voor het beste resultaat open je groene peulen en stamp je de kleine zwarte zaadjes vlak voor gebruik fijn in een vijzel: gemalen kardemom verliest snel zijn aroma. Reken op ongeveer 20 peulen voor twee theelepels. Zweden houden van flink gekruide kanelbullar, maar ken je de specerij nog niet, begin dan met één theelepel.
Parelsuiker voor kanelbullar
De finishing touch is parelsuiker voor kanelbullar, in Zweden pärlsocker genoemd. Deze grove witte suikerkorrels smelten niet in de oven: ze blijven knapperig op het goudbruine broodje. Je vindt het bij bakwinkels, het is dezelfde suiker als op Luikse wafels. Strooi het direct na het bestrijken met ei, zodat het goed blijft plakken. Heb je het niet, gebruik dan amandelschaafsel of bestrijk de broodjes na het bakken met een beetje suikersiroop, zoals sommige Zweedse bakkers doen.
De Zweedse koffiepauze: fika
Je kunt niet over kanelbullar praten zonder de Zweedse koffiepauze, de fika, te noemen. Fika is veel meer dan een kopje koffie: het is een moment om te vertragen, alleen of met vrienden, met iets warms te drinken en iets lekkers. Op het werk houden veel Zweedse bedrijven ’s ochtends en ’s middags een fika. De kanelbulle is daar de onbetwiste koning. Voor een fika thuis serveer je de broodjes lauw met filterkoffie of thee, met een stukje smeuïge chocoladetaart of een paar koekjes erbij. De andere ster van de fika? Kladdkaka, de smeuïge Zweedse chocoladetaart.
De kanelbullar van IKEA en het zelfgemaakte recept
Voor veel mensen was de eerste kanelbulle die uit het restaurant of de Zweedse supermarkt van IKEA. Daarom wordt er vaak gezocht naar een kanelbullar recept zoals bij IKEA. Ons recept is niet dat van de winkel, maar het geeft precies wat je zo lekker vindt aan deze broodjes: een luchtig kruim met kardemom, een smeuïge kaneelvulling en de crunch van parelsuiker. Zelfgebakken en lauw gegeten zijn ze onvergelijkbaar. En voor een echte Zweedse maaltijd serveer je ze als dessert na onze köttbullar, de Zweedse gehaktballetjes.
Kanelbullar bewaren en invriezen
Voor het bewaren en invriezen van kanelbullar heb je twee mogelijkheden. Gebakken en afgekoelde broodjes zijn heel goed in te vriezen in een goed afgesloten diepvrieszak, tot 3 maanden. Laat ze voor het serveren 1 uur ontdooien op kamertemperatuur en warm ze dan 5 minuten op in de oven op 150 °C: ze worden weer zacht. Je kunt ook de rauwe knopen invriezen, direct na het vormen, eerst op een plaat en daarna in een zak. Laat ze op de bakdag 2 tot 3 uur ontdooien en rijzen, bestrijk ze en bak ze zoals gewoonlijk.
Veelgestelde vragen over kanelbullar
Waarom worden mijn kanelbullar droog?
Ze zijn te lang gebakken of het deeg bevatte te veel bloem. Haal ze uit de oven zodra ze goudbruin zijn en leg er een theedoek over terwijl ze afkoelen.
Kan ik het deeg de dag ervoor maken?
Ja. Laat het deeg na het kneden een nacht langzaam rijzen in de koelkast, in een afgedekte kom. Haal het de volgende dag 30 minuten voor het uitrollen uit de koelkast.
De vulling loopt eruit tijdens het bakken, is dat normaal?
Een beetje boter die op de bakplaat karamelliseert, is normaal en lekker. Om het te beperken, gebruik je heel zachte maar niet gesmolten boter en vorm je de knopen stevig.
