Erwtensoep (snert)
Ingrediënten
Bereiding
- Doe de afgespoelde spliterwten, het water, de krabbetjes, het spek en de laurier in een grote soeppan. Breng aan de kook en schep het schuim eraf.
- Laat 1 uur zachtjes trekken met de deksel op de pan. Roer af en toe, zodat de erwten niet aanbranden.
- Haal het vlees en het spek eruit. Haal het vlees van de botjes en snijd het samen met het spek in kleine stukjes.
- Voeg de ui, wortel, knolselderij, prei en aardappel toe. Laat nog 40 minuten zachtjes koken en roer vaak, tot de erwten helemaal uit elkaar gevallen zijn.
- Leg de rookworst de laatste 20 minuten in zijn geheel in de soep en snijd hem daarna in plakjes.
- Doe het vlees, het spek en de worst terug in de pan, samen met de snijselderij. Breng op smaak met zout en peper en haal de laurier eruit. De soep moet heel dik zijn.
- Serveer gloeiend heet met roggebrood en katenspek, of laat een nacht afkoelen en warm de volgende dag op.
Notities
Een dampende groene soep waar de lepel in blijft staan: erwtensoep is het ultieme Hollandse winterkostje. Deze snert trekt urenlang met krabbetjes, rookspek, knolselderij en prei, en met een flinke rookworst is het een complete maaltijd. In dit erwtensoep recept lees je welk vlees je gebruikt, hoe lang hij moet koken, hoe je hem serveert met roggebrood en katenspek, en hoe je hem opwarmt.
Snert, de soep van de schaatswinter
Erwtensoep en snert zijn hetzelfde gerecht. Vroeger was het het eten van boeren en vissers: gedroogde erwten bleven de hele winter goed en vulden de maag. Tegenwoordig hoort snert bij de eerste koude dagen van oktober, bij de koek en zopie langs de natuurijsbaan en bij de nieuwjaarsduik op 1 januari. Wie het niet in huis heeft, haalt een beker bij de koek-en-zopietent.
Echte Hollandse winterkost
Samen met stamppot en hutspot is erwtensoep de bekendste Hollandse winterkost. Elk gezin heeft zijn eigen snert recept: met krabbetjes of een varkenspootje, met of zonder aardappel, met wel of geen speklap. Ook in andere landen hebben ze hun soep voor koude dagen, zoals de Finse lohikeitto met zalm. Bij de borrel horen bij ons natuurlijk bitterballen. En op koude dagen hoort er natuurlijk ook boerenkool stamppot met rookworst op tafel.
Hoe maak je erwtensoep?
Zo maak je erwtensoep in drie stappen. Eerst kook je de spliterwten een uur met het vlees en het spek. Daarna haal je het vlees eruit, voeg je de groente toe en laat je de soep trekken tot de erwten helemaal zijn uitgevallen. Tot slot gaan de rookworst en het vlees in stukjes terug in de pan. Spliterwten hoef je niet te weken: ze zijn in 1,5 tot 2 uur gaar. Het enige werk is roeren, want snert wordt dik en brandt snel aan.
Erwtensoep met krabbetjes en rookspek
De smaak van snert komt van erwtensoep met krabbetjes en rookspek. Je kunt ook een varkensschenkel of een speklap gebruiken. De botjes geven body aan de bouillon, het zwoerd maakt de soep smeuïg en het rookspek geeft die typische rooksmaak. Wil je het wat lichter, gebruik dan alleen een gerookte schenkel en schep het vet eraf voor het opdienen.
Spliterwten, een stevige maaltijdsoep
Groene spliterwten zijn gedroogde, gepelde en gehalveerde erwten. Ze zitten vol vezels en plantaardige eiwitten en vullen lang: één bord erwtensoep is een complete maaltijd. Kies verse spliterwten met een mooie lichtgroene kleur. Oude erwten worden niet goed gaar en vallen nooit helemaal uit, zelfs niet na uren koken. Spoel ze alleen even af met koud water.
Erwtensoep met rookworst
Zonder rookworst geen echte snert. Erwtensoep met rookworst maak je door de worst de laatste twintig minuten heel in de soep te leggen en hem daarna in plakjes te snijden. Prik niet in de worst, dan blijft hij sappig. Een runder- of kiprookworst kan ook, maar de klassieke varkensrookworst geeft de meeste smaak.
Knolselderij, prei en snijselderij
Het duo knolselderij en prei maakt deze soep. Knolselderij geeft body en een licht anijsachtige smaak, prei zorgt voor zoetheid. Daarbij komen wortel, ui en soms een aardappel. Het geheim is snijselderij: het fijngehakte blad gaat er pas aan het einde in en geeft die herkenbare frisse selderijgeur.
Kruiden voor erwtensoep
Kruiden voor erwtensoep zijn eenvoudig, want het rookvlees doet al veel. Laurier hoort er tijdens het koken in. Versgemalen zwarte peper gaat er aan het einde bij. Sommige families voegen een takje tijm of een snufje geraspte nootmuskaat toe, wat heerlijk is bij erwten. Zout pas op het laatst, want spek en worst zijn al zout. Meer over specerijen lees je in onze specerijengids.
Dikke erwtensoep: de lepel moet blijven staan
Echte snert is dikke erwtensoep: hij is goed als de lepel erin blijft staan. Daarvoor heb je de juiste verhouding nodig: 500 g spliterwten op 2 liter water. Daarnaast lang koken, zodat de erwten volledig uitvallen, en wat geduld, want de soep wordt bij het afkoelen nog dikker. Pureer hem niet: de dikte komt van de uitgevallen erwten, en de stukjes groente en vlees horen erin. Te dik? Voeg wat heet water toe. Te dun? Laat hem zonder deksel inkoken.
Roggebrood met katenspek bij de snert
Bij snert hoort roggebrood met katenspek. Besmeer een plak donker roggebrood met roomboter en leg er dunne plakjes katenspek op, gekookt en daarna gerookt spek. Neem een lepel soep, dan een hap brood. Wie van donker brood houdt, kan ook eens het Deense rugbrød proberen. En zet een potje mosterd op tafel voor de rookworst.
Erwtensoep in de Thermomix
Erwtensoep in de Thermomix lukt, maar maak de halve hoeveelheid, want de soep is dik en volumineus. Snipper de ui 5 seconden, voeg 250 g spliterwten, 1 liter water, 250 g schenkel of krabbetjes in stukken en de laurier toe. Kook 60 minuten op 100 °C, roerstand, linksom. Voeg de groenteblokjes toe en kook nog 30 minuten. Doe de plakjes rookworst er de laatste 10 minuten bij. Haal de botjes eruit voor het einde.
Snert bewaren, opwarmen en invriezen
Het geheim van snert opwarmen: hij is de tweede dag het lekkerst, als de smaken goed zijn getrokken. Laat hem afkoelen en bewaar hem 3 tot 4 dagen in de koelkast. Erwtensoep invriezen kan ook prima: in porties blijft hij 3 maanden goed. Koud wordt hij heel stevig. Warm hem op met een scheutje water op laag vuur en roer vaak, zodat hij niet aanbrandt. Veel mensen maken hun snert daarom bewust een dag van tevoren.
Veelgestelde vragen over erwtensoep
Moet je spliterwten weken?
Nee. Spliterwten hoeven niet te weken, alleen af te spoelen. Ze vallen tijdens het koken vanzelf uit elkaar.
Kun je vegetarische erwtensoep maken?
Ja. Gebruik groentebouillon in plaats van vlees, een snufje gerookte paprika voor de rooksmaak en een vegetarische rookworst.
Waarom wordt mijn snert niet dik?
Vaak zijn de erwten oud of heeft de soep te kort gekookt. Laat hem langer koken zonder deksel en roer: bij het afkoelen wordt hij ook nog dikker.
