Makowiec zawijany
Składniki
Przygotowanie
- Zalej mak wrzątkiem i odstaw na godzinę. Odsącz na gęstym sicie wyłożonym ściereczką i zmiel dwukrotnie w maszynce do mięsa lub bardzo drobno zmiksuj.
- Roztop masło z miodem i cukrem, dodaj mak i smaż 10 minut, mieszając. Zdejmij z ognia, dodaj orzechy, rodzynki i skórkę pomarańczową, wystudź i delikatnie wmieszaj ubite na sztywno białko.
- Rozpuść drożdże w ciepłym mleku z łyżką cukru. Wymieszaj mąkę, resztę cukru, sól, żółtka, rozczyn i roztopione masło, wyrabiaj 10 minut i odstaw do wyrośnięcia na godzinę w ciepłe miejsce.
- Rozwałkuj ciasto na prostokąt 30 x 35 cm, rozsmaruj masę, zostawiając 2 cm wolnego brzegu, i zwiń wzdłuż dłuższego boku. Ułóż roladę łączeniem do dołu na papierze do pieczenia owiniętym luźno wokół niej, odstaw na 30 minut i nakłuj wierzch.
- Piecz 40 minut w 180 °C, aż makowiec będzie złocisty.
- Wystudź, polej lukrem z cukru pudru i soku z cytryny i udekoruj skórką pomarańczową i orzechami.
Uwagi
Puszyste drożdżowe ciasto, czarna spirala maku z miodem i biały lukier: makowiec to świąteczny wypiek, bez którego trudno wyobrazić sobie polskie Boże Narodzenie. Oto nasz makowiec tradycyjny przepis z domową masą makową z orzechami, rodzynkami i skórką pomarańczową.
Historia makowca
Mak uprawia się w Europie Środkowej od bardzo dawna. Na wsi był symbolem obfitości i dostatku. Makowiec stał się więc ciastem wielkich świąt, przede wszystkim Bożego Narodzenia i Wielkanocy.
Makowiec zawijany
Makowiec zawijany to najpopularniejsza wersja: ciasto drożdżowe rozwałkowuje się, smaruje grubą warstwą maku i zwija w roladę. Po przekrojeniu każdy plaster ma piękną czarno-złotą spiralę. Istnieją też makowce warstwowe, pieczone w prostokątnej blasze.
Makowiec na Wigilię
Makowiec to obowiązkowy deser na wigilijnym stole, obok piernika i potraw z makiem, takich jak kutia czy kluski z makiem. Wiele rodzin piecze go kilka dni przed świętami, bo dobrze znosi przechowywanie.
Domowa masa makowa
Dobra domowa masa makowa to niebieski mak, miód, masło, orzechy, rodzynki i skórka pomarańczowa. Mak trzeba najpierw sparzyć wrzątkiem, a potem dwukrotnie zmielić: wtedy uwalnia aromat i staje się kremowy. Ubite białko dodane na końcu spulchnia masę i sprawia, że nie wypływa.
Smak makowca
W makowcu mak jest głównym nadzieniem, a nie tylko dodatkiem. Zmielony i usmażony z miodem staje się wilgotny i kremowy, z lekko gorzkawym, orzechowym smakiem, który równoważą cukier i pomarańcza.
Ciasto drożdżowe na makowiec
Ciasto drożdżowe na makowiec jest bogate w żółtka i masło, ale na tyle zwarte, żeby dało się je zwinąć. Wyrabiaj je 10 minut, aż będzie gładkie i elastyczne. Pozwól mu rosnąć tylko godzinę: przerośnięte ciasto rwie się przy zwijaniu.
Łatwy makowiec
Nasz przepis to łatwy makowiec w trzech krokach: masa, ciasto i zwijanie. Nic nie jest trudne, potrzeba tylko trochę czasu. Masę makową możesz przygotować dzień wcześniej i trzymać w lodówce.
Jak zwinąć makowiec, żeby nie pękł?
Żeby makowiec nie pękał, pamiętaj o trzech zasadach. Rozsmaruj masę równą warstwą i zostaw 2 cm wolnego brzegu. Zawiń roladę luźno w papier do pieczenia, żeby miała miejsce, by urosnąć. Przed pieczeniem nakłuj wierzch patyczkiem: para znajdzie ujście, a ciasto zostanie gładkie.
Makowiec japoński
Makowiec japoński, mimo nazwy, to polskie ciasto. Piecze się go bez drożdżowego ciasta: mak miesza się z jajkami, startymi jabłkami i odrobiną kaszy manny lub pokruszonych herbatników. Piecze się go warstwami w blasze i jest wilgotny i bardzo aromatyczny.
Lukier na makowiec
Klasyczny lukier to po prostu 100 g cukru pudru utarte z 2 łyżkami soku z cytryny. Powinien być gęsty i spływać powoli. Polej nim zimny makowiec i od razu posyp skórką pomarańczową i orzechami.
Makowiec z Thermomixa
W Thermomixie zmiel sparzony i odsączony mak 30 sekund na obrotach 10. Dodaj masło, miód i cukier i gotuj 10 minut w 100 °C na obrotach 2. Ciasto zagnieć ze wszystkich składników w 3 minuty w trybie zagniatania, potem zwiń i piecz jak w przepisie.
Gotowa masa makowa
Gotową masę makową w puszce kupisz w każdym większym sklepie, zwłaszcza przed świętami. Oszczędza godzinę pracy, ale domowa masa jest mniej słodka i bardziej aromatyczna.
Przechowywanie makowca
Makowiec dobrze owinięty folią lub ściereczką wytrzyma 5 dni w temperaturze pokojowej. Bardzo dobrze znosi mrożenie, w całości lub w plastrach, bez lukru, do 2 miesięcy. Lukier nałóż po rozmrożeniu.
Makowiec: kalorie
Plaster makowca to około 450 kcal przy 12 plastrach, z 8 g białka i 5 g błonnika. Mak jest bogaty w zdrowe tłuszcze, wapń i błonnik. To sycące ciasto, najlepiej kroić je w cienkie plastry.
Z czym podawać makowiec?
Podawaj makowiec do kawy, herbaty albo grzanego wina. W Wigilię kończy kolację, która często zaczyna się od barszczu czerwonego z uszkami. Jeśli lubisz zawijane drożdżówki, spróbuj też szwedzkich kanelbullar albo fińskich korvapuusti, a z polskich ciast naszego sernika. Nasz przewodnik po przyprawach podpowie, jak aromatyzować wypieki.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mak do makowca trzeba mielić?
Tak. Całe ziarenka pozostają chrupiące i nie oddają smaku. Najlepszy efekt daje maszynka do mięsa z drobnym sitkiem, ale dobry blender też się sprawdzi.
Dlaczego masa makowa jest gorzka?
Mak gorzknieje, gdy jest stary lub źle przechowywany. Kupuj go w sklepie, gdzie szybko schodzi, trzymaj w chłodnym miejscu i spróbuj przed użyciem.
